Oświecenie

Oświecenie stanowi epokę w dziejach kultury, która w europie przypadła na koniec wieku XVIII ( 1680 – 1780). W Polsce łączy się ów okres z latami panowania ostatniego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Mianem tym określa się również tendencje filozoficzne związane z racjonalizmem i empiryzmem. Tradycję oświecenia w Polsce stanowiły nie tylko inspiracje europejskie, ale i kultura polskiego renesansu. Twórcy epoki nawiązywali do niej jako do źródła pozwalającego odnowić język literatury, który – ich zdaniem – podupadł w poprzednim okresie. Głównymi polskimi twórcami byli: Krasicki, Staszic, Dmochowski, Niemcewicz, Feliński, Czartoryski. Wolter – myśliciel, dramaturg, poeta, tłumacz, historyk – zaliczany jest do najbardziej światłych umysłów epoki. Na szczególną uwagę zasługuje późna myśl Woltera, ujawniająca kryzys optymistycznego światopoglądu epoki. Rousseau stanowi przykład myśliciela tworzącego swego rodzaju antyfilozofię. Z jego nazwiskiem wiąże się przede wszystkim koncepcja krytyki kultury. Wiele nieporozumień związanych z obrazem oświecenia wynika z pozostałości w myśleniu o nim krytyką sformułowaną przez romantyków, którzy stworzyli jego uproszczony i jednoznaczny wizerunek – jako epoki wyłącznego panowania rozumu, epoki ateizmu, upadku duchowości.

Leave a Reply